A- A A+

Rajgir

Not able to view!, Click here to download the font.
जल तीर्थ - राजगीर - परिचय

Introduction

Image: 
Introduction: 
 

परिचय
   
amOJ¥h,{~hma amÁ` Ho$ Zmc§Xm {Oco _| nhm{‹S>`m| go {Kar har-^ar KmQ>r _| pñWV h¡ & `h ñWmZ nQ>Zm go 105 {H$._r. H$s Xyar na h¡ &
    
nËWam| H$mo H$mQ>H$a ~ZmB© JB© Jw\$mAm|, n«mMrZ e§I-{c{n, Eo{Vhm{gH$ Adeofm| VWm {d{^ÝZ Ym{_©H$-{dMmamo§ Ho$ {cE amOJ¥h n«{gÕ h¡ &
    
{hÝXy, ~m¡Õ VWm O¡Z Ym{_©H$-nwñVH$m| _| Bgo F$f^nwa, dgw_{V, {J[ad«O, {j{Vn«{VîR>, Hw$emJ«nwa Am{X Zm_m| go ^r g§~mo{YV {H$`m J`m h¡ &
    
amOJ¥h, ñdmñÏ`-dY©H$ Ho$ÝÐ Ho$ ê$n _| ^r n«{gÕ h¡ & `hm± Ho$ J_©Oc Ho$ PaZm| VWm Hw$ÊS>m| Ho$ Oc _| Am¡fYr`-JwU h¡§ & M_©amoJ go nr{‹S>V ì`pŠV BgH$m cm^ coZo AmVo h§¡ &
    
~m¡Õm| VWm O¡Zm| Ho$ n{dÌ VWm _hÎdnyU© Ho$ÝÐ hmoZo Ho$ gmW-gmW `h {hÝXwAm|, {gIm| VWm _wpñc_m| Ho$ {cE ^r g_mZ _hÎd H$m _mZm OmVm h¡ &
   
dV©_mZ _| amOJ¥h _| ^maV gaH$ma H$m EH$ ~‹S>m Am`wY H$maImZm ~Zm`m Om ahm  h¡ &
 

no_jos

NULL

Mythological Beliefs

Mythological Beliefs: 
 

धार्मिक मान्यताएँ
   
am_m`U Ho$ AZwgma na_{nVm ~«÷m Ho$ Mm¡Wo nwÌ dgw Zo dgw_{V Ho$ Zm_ go Bg ZJa H$s ñWmnZm H$s Wr &
    
 nÙ nwamU VWm _hm^maV Ho$ dZ-nd© _| ~Vm`m J`m h¡ {H$ `hm± ñZmZ H$aZo dmcm _Zwî` ~«÷-hË`m Ho$ nmn go ^r _wº$ hmo OmVm h¡ &
      
dm`w nwamU Ho$ AZwgma gañdVr ZXr _| EH$ ~ma ZhmZo go J§Jm _| EH$ df© ZhmZo H$m nwÊ` n«mßV hmoVm h¡ &
    
{hÝXy _mÝ`VmAm| Ho$ AZwgma nwéfmoÎm_ _mg/A{YH$_mg Ho$ Xm¡amZ g^r 33 H$amo‹S> Xodr-XodVm `hm± Am OmVo h¢ &
    
O¡Z _VmZwgma 24d| VrWªH$a ^JdmZ _hmdra Zo AnZm n«W_ CnXoe `ht {X`m Wm & `hm± VH$ {H$ AnZo CnXoe-Ad{Y Ho$ 14 df© CÝhm|Zo amOJ¥h VWm Zmc§Xm _| hr {~Vm`m Wm &
   
~m¡Õm| Ho$ hrZ`mZr-{dMmamZwgma ^JdmZ ~wÕ Zo AnZm n«W_ CnXoe `ht J¥ÕHy$Q> nd©V na {X`m Wm &
   
~wÕ AnZm MVw_©mg (df© Ho$ Mma _hrZo) n«m`… `ht ì`VrV H$aVo Wo &
   
~wÕ Ho$ _hmn[a{Zdm©U Ho$ níMmV² n«W_ ~m¡Õ g§Jr{V, amOJ¥h Ho$ gánUu Jw\$m _| _hmH$í`n H$s AÜ`jVm _| Am`mo{OV hþAm Wm & Bgr _| ~wÕ Ho$ {eî`m| AmZ§X Zo gwV H$m VWm Cnm{c Zo {dZ` H$m nmR> {H$`m Wm &
 

Historical Facts

History: 
 

ऐतिहासिक तथ्य
   
nwamVmpÎdH$ n«_mUm| VWm Ym{_©H$ gm{hË`m| go nVm McVm h¡ {H$ `h ZJa 3000 dfm] go ^r A{YH$ n«mMrZ VWm _hÎd H$m ahm h¡ & am_m`U _| Bgo dgw_{V VWm _hm^maV Am¡a nwamUm| _o Bgo {Jard«O VWm d¥hÐWnwa H$hm J`m h¡ &
    
N>R>r gXr B©.ny. _| `h _JY _hm OZnX H$s amOYmZr Wr & Cg g_` `hm± h`©H$d§er amOm {~på~gma VWm AOmVeÌw Wo & ZJa {hÝXwAmo§, ~m¡Õm§o VWm O¡Zm| Ho$ gmW-gmW ^m¡{VH$dmXr-Xme©{ZH$-{dMmam| H$m n«_wI Ho$ÝÐ Wm &
    
Vrgar gXr B©.ny. (_m¡`©H$mc)_o§ AemoH$ Zo `hm± H$m ^«_U {H$`m Wm & g§^dV… CgH$m {ZYZ ^r `ht hþAm & Ohm± CgH$m ñVyn ~Zm hþAm h¡ &
    
hf©dY©Z Ho$ H$mc _| MrZr `mÌr ˆoZ-gm§J Zo `hm± H$s `mÌm H$s Wr & dh BgH$m Zm_ Hw$emJ«nwa ~VmVm h¡ VWm `hm± H$m {dñV¥V {ddaU XoVm h¡ &
    
{Xëcr gÝVZV H$mc _| n«{gÕ gy\$s g§V, _H$Xy_ gmh~ Zo `hm± AnZm H$m\$s g_` ì`VrV {H$`m Wm & CZHo$ Zm_ H$m EH$ Hw$ÊS> AmO ^r XoIm Om gH$Vm h¡ &
   
16 dr§ eVmãXr Ho$ n«ma§{^H$ dfm] _| {gIm| Ho$ n«W_ Jwé ZmZH$Xod Or Zo ^r amOJ¥h _| n[a^«_U {H$`m Wm &
 

Main Places To See

Main Places To See: 

 



प्रमुख दर्शनीय स्थल
   
J_©-Hw$ÊS> VWm J_©Oc Ho$ PaZ|:
 
Bg joÌ _| H$B© J_©-Hw$ÊS> VWm PaZo§ h¡§ {OZ_| go A{YH$m§e dV©_mZ _| cú_rZmam`U _§{Xa H$m {hñgm h¡ & ~«÷-Hw$ÊS> H$m Oc Vmo 45 {S>J«r VH$ J_© ahVm h¡ & BZ PaZm| Ho$ Oc _| Am¡fYr`-JwU h§¡ Omo amoJm| Ho$ CnMma _| ghm`H$ h¡ &
    
{díd-em§{V ñVyn :
 
OmnmZr ~m¡Õ g§ñWm Ûmam {Z{_©V `h ñVyn aËZm{J[a H$s MmoQ>r na pñWV h¡ Ohm± nhþ±MZo Ho$ {cE 2200 \$sQ> amon-do H$m {Z_m©U {H$`m J`m h¡ & Bgr Ho$ {ZH$Q> J¥ÕHy$Q> nd©V go hr ~wÕ Zo Xygam Yå_-MH«$ n«dV©Z H$m {gÕmÝV {X`m Wm&
    
_{Z`ma _R> :
 
`h g§^dV… ZmJmn§W go gå~Õ _§{Xa Wm & nwamVmpÎdH$ CËIZZ _| `hm± go OmZdam| Ho$ H§$H$mc VWm _¥U-_y{V©`m± n«mßV hþB© h¡§ &
    
gmoZ ^§S>ma :
 
_{Z`ma _R> Ho$ npíM_ Xmo Jw\$m`| h¡§ Omo d¡^ma{J[a H$m ^mJ h¡ & BZH$m {Z_m©U O¡Z g§Ý`mgr d¡aXod Zo H$adm`m Wm & _mÝ`Vm h¡ {H$ Bg ñWmZ na n«mMrZ IOmZm aIm J`m h¡ &
   
gánUu Jw\$mE± :
 
~m¡Õ _mÝ`VmAm| Ho$ AZwgma n«W_ ~m¡Õ g§Jr{V H$m Am`moOZ _hmH$í`n H$s AÜ`jVm _| `ht hþAm Wm & Bgr g§Jr{V _| gwV{nQ>H$ VWm {dZ` {nQ>H$ H$m n«W_ ~ma H«$_e… AmZ§X VWm Cnm{c Ûmam nmR> hþAm Wm &
   
O¡Z _§{Xa :
 
amOJ¥h Ho$ g^r nhm‹S>m§o na O¡Zm| Ho$ Xmo XO©Z go ^r A{YH$ _§{Xa h¢ & ˆoZ-gm§J Zo `hm± Ho$ Z½Z gmYwAm| Ho$ ~‹S>r g§»`m _| CnpñW{V H$m CëcoI {H$`m h¡ &
   
{~på~gma H$mamJma :
 
h`©H$d§er amOm {~på~gma H$mo CgHo$ nwÌ AOmVeÌw Zo `hr§ H¡$X {H$`m Wm &
   
VnmodZ :
 
{~på~gma Ûma go 14 {H$._r H$s Xyar na J_©-Oc Ho$ PaZo VWm Hw$ÊS> h§¡ & `hm± _c_mg Ho$ g_` lÕmcwAm| H$m H$m\$s ^r‹S> hmoVm h¡ & Bg joÌ _| ^r ~m¡Õ Y_© VWm {hÝXy Y_© go gå~Õ H$B© _y{V©`m± {_cr h¡§ & Oo{R>`Z {Zdmgr OJXre qgh `hm± Ho$ `emoYam H$s _y{V© H$s MMm© H$aVo h¢ Omo A~ Mmoar hmo JB© h¡ &
 

Main Festivals

Main Festivals: 
 

प्रमुख उत्सव
   
_c_mg _ocm :
 
{hÝXy n§Mm§J Ho$ AZwgma n«Ë`oH$ Vrgam df© Voah (13) _hrZo H$m hmoVm h¡ Omo _c_mg AWdm "A{YH$_mg 'H$hcmVm h¡ & Bgo H$m\$s n{dÌ _mZm OmVm h¡ Am¡a Bg Adga na H$m\$s ~‹S>m _ocm `hm± Am`mo{OV hmoVm h¡ & Bg Adga na J_©-Hw$ÊS>m| _| n{dÌ ñZmZ, _§{Xam| _| nyOm VWm g§Vmo VWm {^jwAm| H$mo XmZ {X`o OmVo h¢ &
   
_H$a g§H«$m§pÝV :
 
n«Ë`oH$ df© _H$a g§H«$mpÝV (14 OZdar) Ho$ Adga na ñZmZ VWm nyOm ~‹S>o n¡_mZo na g§nÞ hmoVm h¡ & Bg Adga na {Vc go ~Zo {_R>mB© VWm My‹S>m-Xhr H$m ^moOZ hmoVm h¡ &
   
amOJra Z¥Ë` :
 
_hmoËgd - {~hma amÁ` n`©Q>Z {d^mJ Ûmam n«Ë`oH$ df© AŠQy>~a VH$ VrZ {Xdgr` Z¥Ë` VWm g§JrV _hmoËgd _Zm`m OmVm h¡ & Bg_| A{Ic-^maVr` ñVa Ho$ H$cmH$ma ~‹S>o n¡_mZo na ^mJ coVo h§¡ &
 

Where To Stay

Where To Stay : 
 

विश्राम
   
Y_©embm :
 
 {XJå~a O¡Z Y_©emcm   amOJra
 ídoVmå~a O¡Z Y_©emcm  amOJra
 AmZ§Xr~mB© Y_©emcm  amOJra
 gwÝXaemh Y_©emcm  amOJra
 ‹T>‹T>>am| H$s Y_©emcm  amOJra
   
hmoQb :
 
 loUr
 gm_mÝ`
 Zm_
 hmoQ>b amOJra
 nVm
 amOJra
 \$moZ
 +91 - 61 12 - 255 266
   
 
 loUr
 gm_mÝ`
 Zm_
 hmoQ>b amObú_r
 nVm
 amOJra
 \$moZ
 +91 - 61 12 - 255 005
   
 
 loUr
 _Ü`_
 Zm_
 emaXm hmoQ>b
 nVm
 amOJra
 \$moZ
 +91 - 61 12 - 255 201
   
 
 loUr
 _Ü`_
 Zm_
 hmoQ>b _hmbú_r
 nVm
 amOJra
 \$moZ
 +91 - 93348 05608
   
 
 loUr
 Cƒ
 Zm_
 {gÕmW© hmoQ>b
 nVm
 amOJra, Zmb§Xm, {~hma - 803 116
 \$moZ
 +91 - 61 12 - 255 616
 \¡$Šg  +91 - 61 12 - 255 352
   
 
 loUr
 Cƒ
 Zm_
 g|Q>m°a hm°H$ hmoQ>b
 nVm
 amOJra, {~hma - 803 116
 \$moZ
 +91 - 61 12 - 255 245 / 255 032 - 37
 \¡$Šg  +91 - 61 12 - 255 231
 

Location/Climate

Location/Climate: 
 

अवस्थिति
 
 ^m¡Jmo{bH$ pñW{V  g_wÐ Vb go D§±$MmB©  Am¡gV dm{f©H$ dfm©
 Ajm§e  Xoem§Va  338 _rQ>a>  1860 g|Q>r_rQ>a
 25˚CÎma  85.5˚nydu
   
 

तापमान

Vmn_mZ gopëg`g {S>J«r _o§ ~Vm`m J`m h¡Ÿ&

 
 _mg
OZdar 
\$adar 
_mM© 
Aà¡b
_B©
OyZ
OwbmB©
AJñV
{gVå~a
AŠQy>~a
Zdå~a
{Xgå~a
 A{YH$V 
20
27
35
39
41
37
35
33
33
32
39
25
 Ý`yZV_
9
11
17
23
27
26
26
26
25
20
13
11
   
 

विशेष सूचनाएँ
amOJ¥h d¡^ma{J[a, {dnwcm{J[a, aËZm{J[a, CX`{J[a, e¡c{J[a VWm gmoZm{J[a O¡gr nhm{‹S>`m| Ho$ _Ü` ~gm h¡ & `hm± ~mUJ§Jm VWm gañdVr O¡gr N>moQ>r co{H$Z Eo{Vhm{gH$ Z{X`m± ^r ~hVr h§¡ &
J{_©`m| _| `hm± H$m A{YH$V_ Vmn_mZ 40 {S>J«r goÝQ>rJ«oS> VWm Ý`yZV_ 20 {S>J«r goÝQ>rJ«oS> VH$ ahVm h¡ O~{H$ Om‹S>o _| `h A{YH$V_ 28 {S>J«r goÝQ>rJ«oS>> Am¡a Ý`yZV_ 6 {S>J«r goÝQ>rJ«oS>> VH$ hmo OmVm h¡ &
amOJ¥h n`©Q>Z H$m g~go AÀN>m g_` Om‹S>o _| (AŠQy>~a go _Ü`-_mM© VH$) ahVm h¡ &
 

General Information

General Information: 
 

सामान्य जानकारी
 
 STD H$moS>
 06119
 nw{bg ghm`Vm
 \$moZ: +91 - 94318 22176
 Eå~wb|g/ AñnVmb  amOHr` AñnVmb, amOJra
 _wÐm n[adV©Z

 ~¢H$ Am°\$ B§{S>`m,J«m_ am_M§Ðnwa nmoñQ> Am°{\$g {~hmaear\$,
 {Obm - Zmb§Xm, {~hma - 803 101
 ñQ>oQ> ~¢H$ Am°\$ B§{S>`m, Y_©embm amoS>, amOJra, Zmb§Xm,
 {~hma - 816 108
 \$moZ - +91 - 61 12 - 255 243
 ATM  Ho$ÝÐ     Eg ~r AmB, àYmZ emIm, {~hmaear\$ , Zmb§Xm
 ñQ>oQ> ~¢H$ Am°\$ B§{S>`m, Y_©embm amoS>, amOJra, Zmb§Xm
 nmoñQ> Am°{\$g
 à_wI S>mH$Ka {~hmaear\$, {Obm - Zmb§Xm
 \$moZ - +91 - 06112 - 281 822
 Qy>[añQ>  Am°{\$g
 {~hma Qy>[añQ> BZ\$m°_©ogZ goÝQ>a, _Ohéb hH$ nW,
 \«o$Oa amoS>, nQ>Zm
 \$moZ - +91 - 612 - 25295
 gmdYm{Z`m§±  KZo O§Jcm| _| ZŠgcdmXr CJ«dm{X`m| Ho$ H$maU n«doe go ~MZm  Mm{hE &
   
 

भोजन
cmoQ>g aoñQya|Q> (hmoQ>c hm°H$),J«rZ aoñQy>>a|Q> - Hw$ÊS> Ho$ nmg
 

Travel Planner

Address (Click on "A" to locate): 
Loading...
PDF File: 
Airports in the vicinity: 
- Patna
- Ranchi
- Gaya
- Kolkata
Railway: 
रेल मार्ग:
 _w»` aoëìmo ñQoeZ  ñQoeZ H moS
 nQ>Zm  PNBE
 J`m  GAYA
 am§Mr  RNC
 O[g[Xh  JSME
 [~hma ear\  BEHS
 ^mJbnwa  BGP
 HmobHVm  CP
Road Distance from Destinations: 
सड़क मार्ग:
 गया  पटना  101 कि.मी.
 रांची  189 कि.मी.
 कोलकाता  494 कि.मी.
 बिहार शरीफ  72 कि.मी.
 राजगीर

 

 पटना  105 कि.मी.
 रांची  225 कि.मी.
 देवघर  167 कि.मी.
 बिहार शरीफ  67 कि.मी.
 देवघर  कोलकाता  349 कि.मी.
 पटना  229 कि.मी.
 गया  200 कि.मी.
 रांची  264 कि.मी.